Kısa cevap
Çoğu balık restoranı için 25–50 kg canlı ıstakoz kapasiteli bir tank yeterlidir. Ancak doğru kapasite, tankın hacminden değil üç değişkenden çıkar: günlük satışınız, tedarik aralığınız ve suyun sıcaklığı. Aynı hacimdeki bir tank, 10 °C’de 20 °C’ye göre iki kattan fazla ıstakoz taşıyabilir.
Aşağıda kendi rakamlarınızla hesap yapabileceğiniz formülü, hazır kapasite tablosunu ve sektörde en sık yapılan boyutlandırma hatalarını bulacaksınız.
Kapasite hesap formülü
Tank kapasitesi, tankta aynı anda bulunması gereken canlı miktarına göre belirlenir. Bu da satış hızınız ile tedarik sıklığınızın çarpımıdır:
Gerekli kapasite (kg) = Günlük satış (kg) × Teslimatlar arası gün × 1,3
Sondaki 1,3 güvenlik payıdır. Hafta sonu ve özel gün yoğunluğunu, gecikmeli teslimatı ve tankın hiçbir zaman tam dolu çalıştırılmaması gerektiğini karşılar.
Örnek hesap
- Günlük ortalama satış: 8 kg
- Tedarikçi haftada 2 kez geliyor → teslimatlar arası 3–4 gün
- Hesap: 8 × 3,5 × 1,3 = 36 kg
Bu işletme için 40–50 kg nominal kapasiteli bir tank uygundur. Etiketinde 36 kg yazan bir tank alınmamalıdır: nominal kapasite ideal koşullarda ölçülür, gerçek işletme koşulları her zaman daha zorludur.
Günlük satışa göre kapasite tablosu
Hesap yapmak istemiyorsanız, aşağıdaki tablo tedarikin 2–3 günde bir yapıldığı varsayımıyla hazırlanmıştır:
| Günlük ıstakoz satışı | Aynı anda tankta durması gereken | Önerilen nominal kapasite | Yaklaşık su hacmi |
|---|---|---|---|
| 3–5 kg | 12–20 kg | 20–25 kg | 350–450 litre |
| 6–10 kg | 25–40 kg | 40–50 kg | 700–900 litre |
| 10–20 kg | 40–80 kg | 80–100 kg | 1.400–1.800 litre |
| 20 kg üzeri | 80 kg+ | 100 kg+ veya ayrı iki tank | 1.800 litre+ |
Su hacmi sütunu, her 1 kg canlı ıstakoz için 16–18 litre su kabulüne dayanır. Kısa süreli sergileme yapan işletmeler bu oranı 12–14 litreye kadar düşürebilir; ancak ıstakozlar tankta 3 günden uzun kalacaksa oran mutlaka yükseltilmelidir.
Kapasiteyi asıl sınırlayan şey: sıcaklık
Boyutlandırmada en çok atlanan konu budur. Suyun tuttuğu çözünmüş oksijen miktarı sıcaklıkla birlikte düşer; ıstakozların oksijen tüketimi ise sıcaklıkla birlikte artar. İki eğri ters yönde çalıştığı için sıcak su, tankın taşıma kapasitesini hızla eritir.
Aynı debide oksijene doymuş deniz suyu ile beslenen bir sistemde güvenli kapasite şöyle değişir:
| Su sıcaklığı | Aynı sistemin taşıyabildiği canlı | Değerlendirme |
|---|---|---|
| 10 °C | ≈ 48 kg | Ticari saklama için güvenli aralık |
| 15 °C | ≈ 31,5 kg | Kapasite üçte bir azalır, fire riski artar |
| 20 °C | ≈ 21 kg | Kapasite yarıya düşer, uzun süreli saklama yapılamaz |
Sonuç: Soğutucusu yetersiz bir tankın etiketinde yazan kapasite gerçekleşmez. 50 kg kapasiteli olarak satılan bir tank, suyu 20 °C’de tutuyorsa pratikte 20 kg’lık bir tanktır.
Ticari ıstakoz saklamada hedef su sıcaklığı 5–10 °C aralığıdır. Bu sıcaklık ıstakozun metabolizmasını yavaşlatır, saldırganlığını azaltır ve nakliye stresinin etkisini düşürür. Bu aralığı tutabilmek için sistemde ayarlanabilir termostatlı bir soğutucu ünite bulunması zorunludur.
Not: Buradaki değerler Avrupa ıstakozu ve Amerikan ıstakozu (Homarus türleri) için geçerlidir. Akvaryum hobisinde “ıstakoz” adıyla satılan tatlı su kerevitleri 18–24 °C aralığında yaşar; bu iki kullanım birbirine karıştırılmamalıdır.
Hacim yetmez: taban alanı da hesaplanmalı
Istakozlar yüzen değil, tabanda yürüyen canlılardır. Bu yüzden tankın taban alanı, litre hacmi kadar belirleyicidir. Derin ve dar bir tank, aynı litredeki geniş ve sığ bir tanktan daha az ıstakoz taşır.
- Kısa süreli sergileme (1–3 gün): taban alanının m² başına 25–30 kg’a kadar yüklenmesi kabul edilebilir.
- Uzun süreli stoklama (3 günden fazla): yoğunluk m² başına 5–10 kg düzeyine indirilmelidir.
Boyutlandırmada en sık yapılan altı hata
- Nominal kapasiteye birebir güvenmek. Etiketteki değer laboratuvar koşullarını yansıtır; işletme kapasitesi her zaman daha düşüktür.
- Soğutucuyu sonraya bırakmak. Soğutucu opsiyonel bir aksesuar değil, kapasiteyi belirleyen ana bileşendir.
- Tankı mutfağın en sıcak noktasına yerleştirmek. Ocak veya fırın yakınındaki tank, soğutucuyu sürekli çalıştırır; hem elektrik hem ekipman ömrü kaybı olur.
- Filtrasyonu hacme göre değil, canlı yüküne göre hesaplamamak. Istakozlar yüksek miktarda atık üretir; biyolojik filtre canlı kilogramına göre boyutlandırılmalıdır.
- Yedeksiz çalışmak. Tek pompa veya tek oksijen kaynağı olan bir sistemde arıza, birkaç saat içinde tüm stoğun kaybı anlamına gelir.
- Farklı türleri aynı bölmede tutmak. Istakoz, kral yengeç ve istiridyenin sıcaklık ve yoğunluk ihtiyaçları farklıdır; bölmeli veya ayrı üniteler gerekir.
Kapasiteye uygun model seçimi
Hesabınız çıktıktan sonra sıra tank tipine gelir. NOVA serisinde üretilen modeller kullanım biçimine göre ayrılır:
- NOV 150 INOX ve NOV 220 INOX — 316 kalite paslanmaz çelik gövde, üç aşamalı filtrasyon ve termostatlı soğutucu. Mutfak ve servis alanı arkası kullanımına, yüksek devirli işletmelere uygundur.
- NOV 120 WOODEN — ahşap kaplamalı dış gövde, suyla temas eden yüzeylerde paslanmaz çelik. Salonda müşteri görüşüne açık kurulumlar için.
- NOV 100 ROUND — yuvarlak gövde, dört yönden görünürlük. Orta ölçekli sergileme ihtiyacına uygun.
- NOV OYSTER ve NOV OYSTER DELUXE — istiridye, midye ve kabuklu türler için ayrı optimize edilmiş üniteler.
Modellerin ölçüleri ve net su hacimleri mekânınıza göre değiştiği için tek bir liste hâlinde verilmemiştir. Günlük satış miktarınızı ve mekânda tank için ayırdığınız alanı bildirirseniz, uygun modeli ve gerekli soğutucu kapasitesini birlikte çıkarabiliriz.
Sıkça sorulan sorular
Restoran için en küçük ıstakoz tankı kaç litre olmalı?
Ticari kullanımda pratik alt sınır yaklaşık 350 litredir. Bu hacim, 20–25 kg canlı ıstakoza karşılık gelir. Daha küçük hacimlerde su değerleri çok hızlı bozulur ve sıcaklığı sabit tutmak zorlaşır; ev tipi akvaryumlar bu nedenle ticari kullanıma uygun değildir.
Istakoz tankında su sıcaklığı kaç derece olmalı?
Ticari saklamada 5–10 °C aralığı hedeflenir. Bu aralık ıstakozun metabolizmasını yavaşlatarak hem oksijen tüketimini düşürür hem de saldırganlığı azaltır. Sıcaklık 15 °C’ye çıktığında tankın güvenli kapasitesi üçte bir, 20 °C’de yarıdan fazla azalır.
50 kg kapasiteli tank gerçekten 50 kg ıstakoz taşır mı?
Yalnızca soğutma, filtrasyon ve oksijenlendirme yeterliyse. Nominal kapasite ideal koşullarda ölçülür. Suyu 20 °C’de kalan bir tank, etiketinde 50 kg yazsa da pratikte 20 kg’lık bir sistemdir. Kapasite sorulurken hangi sıcaklıkta geçerli olduğu da sorulmalıdır.
Istakozlar tankta ne kadar süre canlı kalabilir?
Doğru sıcaklık, yeterli oksijen ve düşük yoğunlukta haftalar boyunca canlı kalabilirler. Ancak tankta geçen her gün ağırlık kaybı anlamına gelir; ıstakoz beslenmediği için et verimi düşer. Ticari pratikte hedef, stoğun 3–5 gün içinde devredilmesidir.
Tek büyük tank mı, iki küçük tank mı daha iyi?
Günlük satışı 10 kg’ı geçen işletmelerde iki ayrı ünite genellikle daha güvenlidir. Sebebi kapasite değil risk dağıtımıdır: bir sistemde arıza veya hastalık çıktığında tüm stok kaybedilmez. Ayrıca farklı türler ayrı bölmelerde tutulabilir.
Kapasite hesabına istiridye ve yengeç de dahil edilir mi?
Hayır, ayrı hesaplanır. İstiridye ve midyenin oksijen tüketimi ıstakozdan düşüktür ama sıcaklık ve tuzluluk ihtiyacı farklıdır. Kral yengeç ise ıstakozla aynı bölmede tutulduğunda birbirlerine zarar verir. Karışık ürün satan işletmelerde bölmeli sistem veya ayrı üniteler tercih edilmelidir.
Kapasitenizi birlikte hesaplayalım
Günlük satış miktarınızı, tedarik sıklığınızı ve mekânda tank için ayırdığınız alanı iletirseniz; gerekli kapasiteyi, su hacmini, soğutucu gücünü ve uygun modeli çıkarıp size iletiriz. Keşif hizmeti İstanbul içinde ücretsizdir.
Telefon: 0216 469 37 33 · GSM: 0532 790 30 60 · E-posta: info@istakozakvaryumu.net
Istakoz Akvaryumu — teknik ekip
Küçükbakkalköy, Ataşehir / İstanbul · Restoran, otel ve balık marketleri için canlı deniz ürünü teşhir ve saklama sistemleri üretimi, kurulumu ve bakımı.
Bu sayfadaki sıcaklık–kapasite ve yoğunluk değerleri, canlı kabuklu deniz ürünü saklama literatüründeki yerleşik uygulamalara dayanır. Her işletmenin su kaynağı, oda sıcaklığı ve ürün devir hızı farklı olduğundan, kesin boyutlandırma yerinde keşifle yapılmalıdır.
Ağustos 14, 2026
Comments are closed here.